Elk jaar gooien Europeanen massaal kapotte toestellen weg die perfect te herstellen zijn.

Het gevolg? Een onnodige financiële aderlating van ongeveer 12 miljard euro aan economische kost. Maar reparatie is meer dan alleen geld besparen. Het is een bewuste keuze die impact heeft op het milieu, de lokale economie en je portemonnee.

In dit artikel ontdek je wat reparatie precies inhoudt, wanneer het de slimste keuze is om te repareren in plaats van te vervangen, welke rechten je hebt als consument (recht op reparatie), en hoe jouw keuze voor reparatie bijdraagt aan een duurzamere wereld.

Want de vraag is niet alleen “wat is reparatie?”, maar vooral “waarom zou ik ervoor kiezen?”.

Wat is reparatie?

Reparatie is het proces waarbij een defect of kapot product weer werkend gemaakt wordt. Of het nu gaat om een gebarsten smartphonescherm, een wasmachine die niet meer centrifugeert of een laptop die niet meer opstart. Repareren betekent dat je het probleem oplost zodat je apparaat weer functioneert.

Elk apparaat bestaat uit tientallen tot soms honderden onderdelen. Van de batterij in je smartphone tot de motor in je stofzuiger: elke component kan kapot gaan, maar kan ook gerepareerd worden. Afhankelijk van het defect en het apparaat zijn er verschillende manieren om dit aan te pakken.

De drie soorten reparatie uitgelegd

Er zijn drie types reparatie die professionele herstellers kunnen toepassen. Welke methode het beste is, hangt sterk af van de situatie. Het defect, kosten en beschikbaarheid van kwaliteit van vervangingsonderdelen zijn hierin factoren die een grote rol spelen.

Vervanging: een nieuw onderdeel voor het kapotte

Bij een vervangingsreparatie haalt de hersteller het defecte onderdeel uit je apparaat en plaatst er een nieuw exemplaar voor terug. Dit is de meest populaire en eenvoudige vorm van reparatie.

Voorbeelden van vervanging reparaties:

1. Schermmodule vervangen bij een iPhone

Refurbishment: het kapotte onderdeel herstellen

Bij refurbishment (andere woord voor revisie) haalt de hersteller het defecte onderdeel uit het apparaat. Het

defecte onderdeel wordt dan gerepareerd, in plaats van een volledig nieuwe module te kopen.

Enkel de kapotte component binnen dat onderdeel wordt vervangen. Dit is goedkoper en duurzamer, maar vergt iets meer vaardigheden.

Voorbeelden van refurbishment reparaties:

1. Enkel het glas vervangen van een schermmodule

Restoratie: oude apparaten nieuw leven inblazen

Een restoratie is nodig wanneer een apparaat voor lange tijd ongebruikt is geweest. Hierdoor kan het voor langere tijd aan vocht, stof of corrosie zijn blootgesteld. Bij deze reparatiemethode wordt het apparaat grondig gereinigd. Elektrische contactpunten en aangetaste onderdelen worden behandeld om het weer werkende te krijgen.

Voorbeeld van restoratie reparaties:

1. Ferrofluid uit een oude muziekbox vervangen
2. Vintage elektronica opknappen: Oude radio's of platenspelers worden grondig gereinigd en nagekeken

Waar kan je terecht voor reparatie?

Professionele reparateurs

Professionele reparatie is de veiligste optie voor het herstellen van defecte apparaten. Je hebt de zekerheid van vakmanschap, vaak garantie op het uitgevoerde werk, en de reparatie wordt correct uitgevoerd met de juiste onderdelen. Er zijn drie hoofdopties waar je kan kiezen.

Onafhankelijke hersteller

Onafhankelijke reparateurs zijn lokale vakspecialisten die voor zichzelf werken of een klein bedrijf runnen. Ze zijn vaak gespecialiseerd in specifieke producten zoals smartphones, laptops of witgoed.

Voordelen van onafhankelijke herstellers

• Persoonlijke service: Directe communicatie met de hersteller die je apparaat repareert
• Flexibiliteit: Vaak kunnen ze snel schakelen en creatieve oplossingen bieden
• Lokaal: Korte afstand, geen langdurig verzenden nodig

Nadelen

• Variabele kwaliteit: Niet alle onafhankelijke herstellers zijn even goed
• Beperkte garantie: Garantievoorwaarden kunnen verschillen
• Minder onderdelen op voorraad: Mogelijk langere wachttijd voor specifieke reserveonderdelen

Ketens

Dit zijn grote reparatienetwerken of officiële service centers die erkend zijn door de fabrikant. Denk aan Apple Store, Samsung Service, MediaMarkt reparatiedienst, of erkende Bosch-herstellers.

Voordelen van ketens

• Merkgarantie blijft behouden: Reparatie bij erkende centers tast je garantie niet aan
• Originele onderdelen: Gebruik van authentieke fabrieksonderdelen
• Gecertificeerde technici: Getraind door de fabrikant zelf

Nadelen

• Hogere prijzen: Merkservice is vaak duurder dan onafhankelijke reparateurs
• Langere wachttijden: Drukte en vaste procedures kunnen proces vertragen
• Minder flexibel: Strikte richtlijnen, geen alternatieve oplossingen

Online reparatieplatforms

Online reparatieplatforms zijn websites die fungeren als tussenpersoon tussen consumenten en reparateurs. Ze brengen vraag en aanbod samen en zorgen voor transparantie in prijzen en kwaliteit.

Een voorbeeld hiervan is de Fair-Repair marktplaats. Op deze marktplaats kan je snel en gericht jouw hersteller vinden. Selecteer uw type toestel en herstelling en krijg een lijst van onafhankelijke reparateurs.

Voordelen van online platforms

• Prijstransparantie: Vergelijk eenvoudig prijzen van verschillende reparateurs
• Beoordelingssysteem: Lees ervaringen van andere klanten in 1 oogopslag
• Kwaliteitscontrole: Platforms screenen aangesloten reparateurs

Nadelen

• Platformkosten: Soms iets duurder door commissie voor het platform (niet bij Fair-Repair)
• Geen directe band: Minder persoonlijk contact dan bij lokale hersteller

Wat zijn de voordelen van reparatie?

Er zijn verschillende voordelen aan het laten repareren van elektronica. In het kort kunnen we vooral stellen dat de voordelen liggen bij :

• Beter voor de portemonnee : de meeste herstellingen kosten slechts een fractie van nieuwkoop
• Het milieu : repareren verlaagt de CO₂-voetafdruk met gemiddeld 33% tegenover nieuwkoop
• Steun lokale economie : Laten repareren zorgt voor een circulaire economie

Per jaar dat je een toestel langer gebruikt, verminder je de relatieve CO₂-voetafdruk per jaar ervan. Daarnaast zijn er voor het aanmaken van een nieuw toestel ook steeds nieuwe grondstoffen nodig. Dit heeft in bepaalde landen een zeer grote (negatieve) sociale impact.

Wat zijn de misvattingen over reparatie?

Mensen zijn vaak nog terughoudend over reparaties. 

Enerzijds is het heel makkelijk om een nieuw product te kopen. Bedrijven spenderen daarnaast ook veel geld in marketing, wat ons pushed naar de keuze van een nieuwkoop. 

Anderzijds zijn er veel misvattingen rondom het thema reparaties. Volgens het grote repareeronderzoek wil 86% van de mensen dat repareren makkelijker wordt. Daarin kwamen 5 misvattingen naar voor zoals:

• "Reparaties zijn te duur "
• "Reparaties duren te lang"
• "Het is onduidelijk waar ik advies kan krijgen"
• "Ik weet niet waar ik terecht kan"
• "Zal mijn garantie vervallen?"

Hoe kan je zien of een product te herstellen is?

Reparatie begint eigenlijk reeds bij de aankoop van een apparaat. Sinds mei 2025 heeft België ervoor gezorgd dat consumenten een beter idee krijgen over de herstelbaarheid van een product. 

Via de database van de herstelbaarheidsindex kan je deze score gaan opzoeken. Hier krijgen producten een score op 10 voor herstelbaarheid. Hoe hoger, hoe makkelijker het product is om te repareren. Deze score kan je steeds terugzien bij productpagina’s zoals bijvoorbeeld hier : 

Deze index is wel enkel beschikbaar voor producten die na mei 2025 op de markt zijn gebracht. Probeer steeds te gaan voor een product met een hoge score, dit kan op lange termijn leiden tot lagere reparatiekosten.

Let wel, de herstelbaarheidsindex is nog niet perfect. Zo zijn bijvoorbeeld op dit moment enkel stofzuigers, laptops, vaatwassers, hogedrukreinigers en grasmaaiers terug te vinden in de databank.

Recht op reparatie in België

De Europese Unie wil verandering brengen in het feit dat er teveel repareerbare producten in de vuilnisbak belanden. Vanaf 2026 treedt in België ‘recht op reparatie’ in werking. Dit is een nieuwe Europese wetgeving die reparatie eenvoudiger, goedkoper en toegankelijker moet maken.

Het uiteindelijke doel is de elektronische afvalberg te verkleinen en de portemonnee van de consument te sparen. 

Wil je alles weten over de nieuwe wetgeving? Het recht op reparatie in België onderging de laatste tijd ook wat aanpassingen. Hierin geven we alle details over je rechten, welke producten eronder vallen en wanneer de regels exact ingaan.

Wat betekent de richtlijn ‘recht op reparatie’ in praktijk?

Reparatieplicht

• Als goederen tijdens de wettelijke garantieperiode moeten worden gerepareerd, wordt de garantie automatisch met 1 jaar verlengd. Dit is een extra stimulans om voor reparatie te kiezen.
• Nadat de garantie is verlopen, is fabrikant nog steeds verplicht om het te repareren.

Informatie reparatievoorwaarden en -diensten

Er komt een Europees onlineplatform met nationale afdelingen om consumenten te helpen in de zoektocht naar reparatiebedrijven.

Ondersteuning reparatiemarkt

EU wil de reparatie kosten verlagen → prijs reserveonderdelen zal omlaag gaan + fabrikanten worden verplicht barrières te verwijderen. Met barrieres bedoelen ze software en hardware die herstellingen tegengaat.

Bevordering betaalbare reparaties

Elk EU-land moet een stimulerende maatregel invoeren. Enkele voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld reparatievouchers, informatiecampagnes,... . In België is er bijvoorbeeld de repareerbaarheidsindex ingevoerd.

Wanneer is reparatie de beste keuze?

Niet elk defect rechtvaardigt automatisch een reparatie. Hier zijn enkele richtlijnen om je te helpen beslissen:

Reparatie is zinvol wanneer:

• Het product minder dan de helft van zijn verwachte levensduur heeft bereikt
• De reparatiekosten lager zijn dan 50-60% van de nieuwprijs
• Het om een kwalitatief hoogwaardig product gaat
• Je emotioneel gehecht bent aan het product
• Het product moeilijk te vervangen is

Vervanging overweeg je wanneer:

• De reparatiekosten hoger zijn dan een nieuw (of refurbished) exemplaar
• Het product al meerdere keren dezelfde storing heeft gehad
• De energiekosten van het oude apparaat veel hoger zijn dan moderne alternatieven
• Het product een veiligheidsrisico vormt