Een omgevallen glas, een bui op het verkeerde moment, een smartphone die uit je broekzak glijdt boven het toilet. Waterschade is een van de meest voorkomende oorzaken van defecte elektronica en kan leiden tot hoge kosten. Maar wat gebeurt er precies als vocht in een toestel dringt, en hoe groot is de kans op herstel?

Wat is waterschade bij elektronica?

Waterschade bij elektronica ontstaat wanneer vocht in aanraking komt met de interne componenten van een toestel, zoals het moederbord, de batterij of de connectoren. Dat vocht veroorzaakt twee soorten problemen.

Het eerste en meest directe gevaar is kortsluiting. Wanneer een toestel nog aan staat en vocht de printplaat bereikt, kan er een ongewenste stroomverbinding ontstaan tussen geleidende onderdelen. Dat kan componenten in een fractie van een seconde vernielen.

Het tweede gevaar is corrosie. Zelfs nadat het toestel droog lijkt, kunnen mineralen en andere stoffen uit het vocht achterblijven op de printplaat. Die mineralen tasten metalen contactpunten aan over de loop van uren of dagen. Een toestel dat na een waterschade aanvankelijk nog lijkt te werken, kan dus alsnog uitvallen of steeds meer problemen gaan vertonen.

Niet alle vloeistoffen zijn even erg

Zuiver water is relatief het minst schadelijk, al is het verre van onschuldig. Problemen ontstaan echt wanneer de pH van de vloeistof sterk afwijkt van neutraal (7). Zure vloeistoffen zoals frisdrank (pH 2,5-3,5) of vruchtensap (pH 3,5) en alkalische vloeistoffen zoals zeepwater (pH 9-10) zijn agressief voor elektronische componenten en laten sneller corrosie achter.

Zeewater is bijzonder schadelijk door het hoge zoutgehalte. Koffie, thee en bier zitten in een middenzone maar zijn zeker niet veilig.

Stoffen zoals alcohol (99%) worden doorgaans gebruikt om elektronica te kuisen.

Wat moet je onmiddellijk doen?

Zet het toestel zo snel mogelijk uit. Dat is de meest kritieke stap. Zolang er stroom door een nat circuit loopt, neemt de kans op permanente schade toe. Is het toestel op een externe voedingsbron aangesloten? Koppel die dan eerst los, maar let daarbij altijd op je eigen veiligheid.

Schud en kantel het toestel om zoveel mogelijk vloeistof eruit te laten lopen. Verwijder indien mogelijk de batterij en, bij smartphones, de simkaartlade.

Gebruik geen rijst. Rijst kan geen kwaad. Het absorbeert geen vocht vanuit de binnenkant van een toestel en verwijdert al helemaal geen corrosie of afzettingen van de vloeistof. Het geeft je alleen het gevoel dat je iets doet, terwijl de corrosie ondertussen zijn werk doet.

Gebruik ook geen föhn op warme stand. Hitte kan vocht te snel verdampen en tegelijk componenten beschadigen. Een föhn op de koelstand, gehouden op afstand, kan helpen bij het drogen van de buitenkant. Let op dat je de hitte niet teveel concentreert op 1 punt. Dit kan voor hitteschade zorgen.

Ga naar een reparateur, en snel. Hoe eerder een technicus het toestel openbreekt, de printplaat reinigt met isopropylalcohol (minstens 90%) en de binnenkant grondig droogt, hoe groter de kans op volledig herstel. Wacht je te lang, dan kan corrosie zodanig oprukken dat herstel onmogelijk of onrendabel wordt.

Valt waterschade onder garantie?

Nee. Waterschade valt nooit onder de wettelijke fabrieksgarantie. Fabrikanten bouwen in elk toestel vochtindicatoren in, kleine strips die van kleur veranderen bij contact met vocht. Een technicus of fabrikant ziet meteen of er water in het toestel is geweest, ook als het toestel inmiddels droog lijkt.

IP67- en IP68-certificeringen bieden een zekere bescherming tegen spatwater of kortstondig onderdompelen in schoon water, maar ze zijn geen levenslange garantie op waterdichtheid. Afdichtingen slijten, en fabrikanten dekken waterschade uitdrukkelijk uit, zelfs bij toestellen met een IP-certificering.

Kan een toestel met waterschade gerepareerd worden?

Ja, in veel gevallen wel. De slaagkans hangt af van drie factoren: hoe snel je hebt ingegrepen, welke vloeistof het betrof en welke onderdelen zijn aangetast. Als het moederbord ernstig is aangetast, kan een toestel onherstelbaar zijn. Maar in veel gevallen volstaat een grondige reiniging, gecombineerd met vervanging van de batterij, om een toestel weer volledig te laten werken.

Op Fair-Repair vind je onafhankelijke reparateurs die dagelijks waterschade behandelen. Ze inspecteren het toestel, geven je een eerlijke inschatting van de kans op herstel en werken met transparante prijzen.

Heb je ook andere problemen met je smartphone, zoals een zwart scherm of twijfels over de herkomst van een tweedehands toestel? Lees dan ook ons artikel over hoe je een nep-iPhone herkent of ontdek waarom repareren loont.